روش تربيت ديني کودک:

کودک هنوز به قدرتي نرسيده است که خودش براي خودش تصميم بگيرد و بداند که با چه چيزهايي بايد نزديک شود و از چه چيزهايي بايد دور گردد. چه کاري براي او لازم و مفيد است و چه کاري  مضر. به همين دليل تحت اشراف تربيتي خانواده و جامعه قرار دارد.

اسرار تربيت انسان در کاربرد واژه "انس" نهفته است. از آن رو به طور خلاصه مي توان گفت: روش تربيت کودک در عملياتي کردن روش انس دادن کودک به کارها و صفات خوب و رفع تعلق نسبت به کارها و صفات ناشايست است.

اگر ما بياموزيم که چگونه مي توانيم کودکان خود را به کارهايي که مي پسنديم يا شايسته مي دانيم، عادت و انس بدهيم و کاري کنيم که کم کم عادت هاي بد و اموري که نبايد با آنها انس داشته باشد، از سرش بيافتد و فراموش کند، در تربيت کودک خود موفق شده ايم.

اين معناي عام تربيت انسان و کودک بود. اما در تربيت ديني کودک بايد توجه کنيم که موضوع انس با خدا و رفع تعلق به ماديات، دنيا و لذت هاي آن در دستور کار تربيت قرار دارد. براي اينکه فرزندان متديني داشته باشيم بايد بکوشيم ميان آنها و خداوند با عبادت و دعا رابطه برقرار کنيم و کاري کنيم که اين رابطه به علاقه و انس بيانجامد، اگر فرزند ما با عبادت خدا انس بگيرد و لذت آن را درک کند، بيمه شده است و مي توان مطمئن بود بعد از بلوغ هم همين راه را ادامه خواهد داد، بنابراين نبايد براي آينده او نگران خاصي داشت.

خيلي از خانواده ها براي تربيت ديني کودک خود نگران هستند. در وضعيت فرهنگي فعلي اين نگراني کاملا بجا است، ولي اگر براي کودک خود وقت بگذارند و برنامه داشته باشند، جاي هيچ گونه نگراني وجود ندارد. فقط کافي است روش هايي را برگزينيد که کودک شما با نماز و دعا و زيارت و مسجد و قرآن و محافل انس با اهل بيت انس بگيرد و علاقه مند شود.

روش هاي برقراري انس با خدا و تربيت ديني:

1-     تقويت ايمان کودک از طريق بيان سيستم مواخذه خداوند در آخرت و لزوم اعتقاد به جزا و پاداش. اين کار اگر چه کاملا لازم است، ولي بايد توجه شود که در اين مورد نبايد زياده روي شود، چون ممکن است باعث بيماري وسواس گردد.

2-     بيان آثار مثبت عبادت و اخلاق نيک و انس با خداوند.

3-     به نمايش گذاشتن رفتارهاي اخلاقي مثبت و عبادي تا از طريق چشم و ديدن با آنها آشنا و به آنها علاقه مند گردد و باور کند که اين کارها دوست داشتني و بهترين کارهايي است که انسان براي سعادت خود انجام مي دهد و لذت مي برد. اگر والدين کودک خودشان نماز نمي خوانند و يا دروغ مي گويند، نبايد از فرزند خود توقع داشته باشند که نماز خوان و راست گو باشد.

4-     با بردن کودک به محافل مذهبي به خصوص مساجد، هيئت هاي عزاداري و انس با اهل بيت، مجالس سخنراني، جلسات قرآن، حرم اهل بيت(ع) و زيارت گاه هاي ديگر و مانند آن، کودک به اين محافل و مجالس انس مي گيرد و اين انس باعث مي شود که بعد از بلوغ هم به همين راه ادامه دهد و آينده او در مسير دين و معنويت باشد.

5-     در سنين بالاتر براي آنها کتاب هاي داستان ديني و زندگي بزرگان را تهيه کنيد و در دسترس آنها قرار دهيد، تا مطالعه کنند و يا خودتان براي آنها بخوانيد، مطمئن باشيد که انسان الگو پذير و انس گيرنده است و اين روش تاثير فراواني در تربيت ديني آنها دارد.

6-     در مواردي که کودک احيانا سرکشي مي کند، از سيستم تکليف و جزا و پاداش استفاده کنيد، همانگونه که در متن دين از اين سيستم استفاده شده است. سيستم بيم و ا ميد يا خوف و رجا روشي است که خود دين و خداي متعال براي تربيت انسان استفاده مي کند. ابتدا ممکن است براي کودک سخت باشد که از او بخواهيد کاري را انجام دهد يا عملي را ترک کند، اما به تدريج به آن عادت مي کند و با آن انس مي گيرد و به آساني تسليم آن خواهد شد.

يا علي

سيد مصطفي علم خواه