مد گرايي از منظر اسلام:

رسالت اسلام به عنوان يک مکتب کامل الهي، پاسخ‏گويي صحيح به تمام خواست‏هاي فطري و نيازهاي اصيل انساني است. بر اين اساس، در مجموعه تعاليم اسلامي ـ از جمله در آيات قرآني ـ به مسئلة زينت و زيبايي عنايت‏خاصي مبذول شده است. از تأمل در اين بخش از معارف اسلامي، چند اصل کلي مربوط به موضوع خودآرايي و زينت‏ به دست مي‏آيد:

1. حس زيبايي يکي از ويژگي‏هاي مخصوص انسان است که ريشه در فطرت او دارد و به اقتضاي اين امر، از ديدن هرگونه زيبايي لذت مي‏برد. بي‏ترديد منشأ تمام هنرهاي انساني همين حسّ است که در هر دوره, موجب به وجود آمدن دست‏آوردهاي ارزشمند هنري مي‏شود. بنابراين استعداد و درک زيبايي، از جمله مواهب به وديعت نهاده شده در وجود انسان است که به برکت آن، وي قادر است از طريق مطالعه و تأمّل در ظرافت‏هاي زيباي نظام آفرينش، زمينة کمال روحي و معنوي خود را فراهم سازد.

2. خودآرايي و زينت ‏به عنوان بخشي از حس زيبايي، نه تنها آثار بسياري در روح و روان فرد دارد؛ بلکه موجب تعالي و رشد افراد جامعه نيز مي‏شود. در مقابل پرهيز از خودآرايي، پريشاني و ژوليدگي چون با خواست فطري انسان در تعارض است، به تدريج اثرات منفي در روان او به جاي مي‏گذارد که افسردگي روحي، عدم تعادل رواني، بي‏توجهي به نعمت‏ها، سرکوبي علائق طبيعي و.. . از جمله آنها است. از آنجا که اين امور، در نهايت‏ به سلامت زندگي فرد و نظام اجتماعي، زيان‏هاي جبران ناپذيري متوجه مي‏سازد؛ لذا در احکام اسلامي به شيوه‏هاي مختلفي با اين‏گونه رفتارها مقابله شده است. براي مثال در سيره اولياي الهي، همواره با اين منطق غلط ناآگاهان ـ که پرهيز از خودآرايي را دليل وارستگي از قيد نفس و بي‏اعتنايي به زخارف دنيوي به حساب مي‏آورند ـ به طور جدي برخورد شده است؛ زيرا اين کار علاوه بر اينکه موجبات نفرت ديگران را فراهم مي‏آورد، با اصل عزّت نفس و کرامت و منزلت انساني همخواني ندارد. امام علي‏(ع) مي‏فرمايد: ( التجمل من اخلاق المؤمنين)‏ شرح غرر و درر آمدي، ج 1، ص 307، حديث 1175 «خودآرايي از ويژگي‏هاي خاص انسان‏هاي مؤمن است».

3. در رهنمودهاي پيشوايان اسلام در مورد خودآرايي، به موارد زيادي تصريح و تأکيد شده است از جمله لباس تميز و آراسته، شانه کردن موي سر و صورت، نظافت‏بدن، خوش بو کردن بدن و لباس‏ها، پرهيز از کارهايي که دون شأن انسان مؤمن است و...

4. هرچند اسلام توصيه به خودآرايي دارد؛ اما هرگز اين امر را منحصر به زينت ظاهر نمي‏کند؛ بلکه آراستگي به فضايل معنوي و اخلاقي را ـ که زمينه‏ساز سعادت و کمال روحي او هستند ـ مهم‏تر از آراستگي ظاهر مي‏شمارد. به عبارت ديگر، اسلام با تعاليم حيات‏بخش خود، نخست ‏به ايجاد اعتدال در اخلاق و فضيلت‏هاي روحي مي‏پردازد و پيروان خود را به درک زيبايي‏هاي ما   وراي عالم ماده رهنمون مي‏کند و آنان را از گرفتارشدن به هرگونه سطحي‏نگري، در اين مسئله نجات مي‏بخشد. در عين حال تلاش مي‏کند که افراد، فقط به زينت ابعاد ظاهري جسم و محيط زندگي خود نپردازند. در اشاره به چنين واقعيتي امام علي‏(ع) مي‏فرمايد: «زينه البواطن اجمل من زينه الظواهر»؛ همان، ج 4، ص 117، ح5503 «زينت دروني از زينت ظاهر بسيار زيباتر است». چه اينکه هم از نظر تأثير و هم از نظر ماندگاري، زينت دروني در کمال حقيقي انسان مؤثرتر است.

5. گرچه در مجموعه تعاليم اسلامي به خودآرايي توصيه و تأکيد فراوان شده است، اما به جهت در امان ماندن از عوارض منفي افراط و تفريط در خودآرايي و مدگرايي، حدود و چهارچوب خاصي نيز براي آن تعيين شده است. براي مثال تأکيد شده که وسيله خودآرايي يا محيط‏آرايي بايد حلال باشد؛ از راه مشروع تهيه شود؛ هميشه  سبب اسراف در سرمايه‏ها و استعداد نباشد؛ از هرگونه شائبه تجمل‏پرستي و جنبه خودنمايي داشتن به دور باشد؛ به گونه‏اي نباشد که زمينه تحريک هواهاي نفساني و اميال جنسي ديگران را فراهم کند؛ به صورت تقليد کورکورانه از ديگران انجام نگيرد و... در يک کلام از بررسي تعاليم اسلامي به دست مي‏آيد که اسلام نه تنها خودآرايي را منع نمي‏کند؛ بلکه به شيوة معقول و منطقي بر آن تأکيد مي ورزد. در عين حال هميشه و در همه حال، از افراط و تفريط در هر چيزي منع مي‏کند. جهت اطلاع بيشتر ر.ک: سيد صادق سِد نژاد، جوانان ومدگرايي، مجله ديدار آشنا، ش19

نظرات کارشناسي درباره علت حرمت شرکت هاي هرمي:
در اين سيستم‌ها پورسانت‌هاي بالايي نصيب تعدادي افراد در بالاي ساختار هرمي مي‌شود، در حاليکه پورسانتي که شرکت‌هاي اقتصادي متعارف به بازاريابان مي‌دهند، از سقف معقولي فراتر نمي‌رود چون اين پورسانت‌ها از محل سود معقول شرکت تامين مي‌شود و نمي‌تواند از درصد معيني بالا‌تر رود. پس وقتي شرکتي براي بازاريابان خود رقم بالايي در نظر مي‌گيرد مي‌تواند نشانه‌هايي دال بر خروج مبادلات از حد و حدود متعارف و سالم آن باشد.
در اين سيستم‌ها پورسانت‌هاي بالايي نصيب تعدادي افراد در بالاي ساختار هرمي مي‌شود، در حاليکه پورسانتي که شرکت‌هاي اقتصادي متعارف به بازاريابان مي‌دهند، از سقف معقولي فراتر نمي‌رود چون اين پورسانت‌ها از محل سود معقول شرکت تامين مي‌شود و نمي‌تواند از درصد معيني بالا‌تر رود. پس وقتي شرکتي براي بازاريابان خود رقم بالايي در نظر مي‌گيرد مي‌تواند نشانه‌هايي دال بر خروج مبادلات از حد و حدود متعارف و سالم آن باشد. البته بحث به همين جا خاتمه نمي‌يابد و چنانچه اقتصاد‌دانان و اهل فن ابراز مي‌کنند، چنين فعاليت‌هايي کاملاً با اقتصاد سالم، رقابتي و غير استثماري مغايرت دارد. بنابر اين بررسي اين پديده در حوزه مسائل ديني و جايگاه آن در اقتصاد اسلامي به نظر ضروري و لازم مي‌رسد.
يکي از اولين نکاتي که در ارتباط با اين پديده به ذهن مي‌رسد نقش و ارزش رضايت طرفين در انجام اين معامله است. لازم به ذکر است که در معامله رضايت رکن دوم معامله مي‌باشد. در دين اسلام بايد اول خود معامله صحيح باشد سپس طرفين راضي به انجام معامله باشند، به طور مثال بسياري از معاملاتي که حرام مي‌باشند اعم از نزول، قمار و رشوه با رضايت کامل طرفين همراه مي‌باشد وليکن چون خود معامله يا تجارت مشکل دارد اين معاملات باطل هستند. ضمناً همانطور که مطلع هستيد، تمام علما و مراجع عالي قدر چنين فعاليت هايي را حرام و معاملات آن را باطل اعلام نمود اند که ما در ادامه به بخشي از قواعد فقهي مربوطه که بطلان يا حرمت موضوع را اثبات مي نمايند مي پردازيم.

قاعده غرور
تعريف قاعده غرور: "هرگاه از شخصي عملي سر بزند که باعث فريب خوردن شخص ديگري بشود و ضرر و زياني متوجه او گردد شخص نخست به موجب اين قاعده ضامن است و بايد از عهده خسارت وارده بر آيد". بايد توجه داشت که در تعريف فوق گفته نشد "هر کس ديگري را بفريبد" بلکه گفته شد:"اگر از شخصي عملي صادر گردد که آن عمل موجب ضرر بر ديگري بشود".
واز حضرت رسول (ص)نقل شده است که : المغرور يرجع الي من غره
از موارد صدق قاعده، اختفاء ، مکتوم و مسکوت گذاشتن يا دگرگون نمايي حقايق به قسمي است که ديگري از احتمال ضرر آينده خبر دار نشده يا براي وي کم رنگ نشان داده شود.
و اما مصاديق اين قاعده در تجارت هايي شبيه Gold Quest که موجب مي‌گردد معاملات آن باطل گشته و خريدار همچنان مالک وجه پرداخت کرده خود باشد.
در ابتداي present (معرفي سيستم به فرد جديد) تصاويري از بنز آخرين مدل ، جزيره اي در درياي فلان!،ويلاهاي آنچناني و زندگي خيالي نمايش داده يا جملاتي از قبيل داشتن زندگي ايده‌آل گفته مي شود به نحوي که به خريدار القا مي شود به راحتي به چنين زندگي اي دست مي يابد.
استفاده از احکام ساختگي و جعلي منسوب به مراجع عظام مبني بر حلال شمردن چنين سيستمي از جانب آيات الله فاضل لنکراني و مکارم شيرازي در حالي که به مرات چنين سيستمي را حرام اعلام نموده اند.
ادعاي قانوني بودن فعاليت چنين شبکه هايي در ايران و کشورهايي مانند آمريکا علي رغم اعلام قوه قضاييه ايران و متن قوانين حقوقي ايالت هاي آمريکا (به ترجمه اين قوانين در قسمت قوانين ديگر کشور‌ها مراجعه نماييد) مبني بر غير قانوني بودن چنين فعاليت هايي.
ادعاي عدم اشباع اين سيستم در حالي که منطق رياضي و اقتصادي اشباع را ثابت مي نمايد(که در مبحث اقتصادي آمده است).
اشاره و القاي رسيدن به درآمدي برابر با افراد خاصي که نام مي‌برند در حالي که در بهترين حالت اثبات‌هاي رياضي نشان مي‌دهند تنها کمتر از 10% افراد سود مي‌برند!
براي ورود هر عضو جديد به وي گفته مي‌‌شود:ادامه مطلب...

تجارت الکترونيک و حکم شرعي آن

سوال1: تجارت الکترونيک و کسب مال از طريق عضويت در شرکت هاي تجاري: Gold Quest-Gold Mine و شرکت هاي مشابه داخلي مانند طرح کارگشايان و ... چه حکمي دارد؟

آيت الله خامنه اي اين معامله اکل مال به باطل است و جايز نيست.
آيت الله فاضل لنکراني: شرکت در اين طرحها جايز نيست و سود حاصله حکم مجهول المالک را دارد.
آيت الله وحيد خراساني: جايز نيست و حرام است.
آيت الله اردبيلي: عمل شبهه ناک است و اجتناب شود.
آيت الله نوري همداني: جايز نيست و غيرقانوني است.
آيت الله بهجت: جايز نيست و حرام است.
آيت الله شبيري زنجاني: جايز نيست و حرام است.
آيت الله سيستاني: جايز نيست و تصرف و در پول آن حرام است.
آيت الله صافي گلپايگاني: اشکال دارد و حرام است.
آيت الله مکارم شيرازي: حرام است زيرا:
1. اصل معامله باطل است و جنس معامله شده آن مقدار ارزش ندارد.
2. اين کار فريب دادن مردم است و کلاهبرداري محسوب مي شود و بخت آزمايي نام مي گيرد.


سؤال 2: تکليف پولى که از طريق معامله با شرکت گلدکوئيست و مانند آن به دست آمده چيست؟
همه: اگر صاحبان اصلى پول را مى‏شناسد بايد به آنها برگرداند و در غير اين صورت از طرف آنان با اجازه مجتهد جامع شرايط به فقير صدقه بدهند. دفتر: همه.
تبصره. آيات عظام (تبريزى، خامنه‏اى، سيستانى، فاضل، مکارم و وحيد) اجازه از مجتهد جامع‏الشرايط را احتياط واجب مى‏دانند.

جهت آگاهي بيشتر توجه شما را به مشروح پرسش و پاسخ هاي مراجع محترم در اين باره جلب مي کنيم:
استفتاء از آيت الله العظمي خامنه اي :
سؤال :معاملات شبکه اى و زنجيره اى وجود دارد (مثل گلدکوئيست و الماس) که شرکت اقدام به فروش طلا يا الماس از طريق بازاريابى شبکه اى کرده است به اين صورت که شخص مبلغى به حساب آنان واريز مى‏کند و سپس براى شرکت بازاريابى مى‏کند و به ازاى هر چند مشترى که بواسطه اين فرد ثبت نام کرده و براى خريد الماس يا طلا پيش پرداخت بدهند و زنجيره به حد نصاب برسد، مبلغى به عنوان کميسيون به حساب وى واريز مى‏شود و يا امتياز خريد ساير محصولات شرکت به وى داده مى‏ شود معامله به اين شيوه چه حکمى‏ دارد؟ ادامه مطلب...